Między najtańszą płytą B650 za 369 zł a B850M Pro RS za 538 zł mieści się kilka decyzji, które wpływają na komputer przez lata: ile modułów pamięci zmieścisz, czy dostaniesz sieć 2,5 Gb i Wi-Fi, ile masz slotów na karty rozszerzeń i jak mocna jest sekcja zasilania procesora. Ten tekst tłumaczy, które z tych rzeczy mają znaczenie dla gracza, a które tylko dobrze wyglądają w tabeli. Osobno dla AMD i osobno dla Intela, bo platformy różnią się bardziej, niż sugerują podobne nazwy chipsetów.
AM5: B650 czy B850
Podstawka AM5 obsługuje Ryzeny 7000, 8000 i 9000, a AMD zapowiedziało jej wsparcie na kolejne lata, więc płyta kupiona dziś przyjmie jeszcze co najmniej jedną generację procesorów. Chipset B650 pochodzi z pierwszej fali płyt AM5, B850 z drugiej. Na papierze różnice są niewielkie: B850 gwarantuje złącze M.2 w standardzie PCIe 5.0 i pozwala producentom dać PCIe 5.0 także dla karty graficznej, na B650 było to opcjonalne. W praktyce większa różnica jest w tym, co producenci dokładają na nowszych płytach: sieć 2,5 Gb zamiast gigabitowej, więcej portów USB i lepsze sekcje zasilania w tej samej cenie.
| Płyta | Pamięć | Sloty PCIe | Sieć | Cena od | Gdzie kupić |
|---|---|---|---|---|---|
| ASRock B650M-H/M.2+ | 2x DDR5, do 6400 MHz | 1x x16 | 1 Gb | 369 zł | sprawdź w Komputroniku |
| ASRock B850M-X R2.0 | 2x DDR5, do 7600 MHz (OC) | 2x x16, 1x x4 | 2,5 Gb | 452 zł | sprawdź w Komputroniku |
| ASRock B850M-X WiFi R2.0 | 2x DDR5, do 7600 MHz (OC) | 2x x16, 1x x4 | 2,5 Gb + Wi-Fi | 499 zł | sprawdź w Komputroniku |
| ASRock B850M Pro RS | 4x DDR5, do 7600 MHz (OC) | 1x x16, 1x x4 | 2,5 Gb | 538 zł | sprawdź w Komputroniku |
B650M-H/M.2+ za 369 zł jest płytą, przy której trzeba wiedzieć, z czego się rezygnuje: dwa sloty pamięci, jeden slot na kartę, gigabitowa sieć, bez Wi-Fi. Dla komputera z Ryzenem 5 7600, jedną kartą graficzną i jednym dyskiem to wystarcza w zupełności i właśnie ją wstawiliśmy do naszego zestawu do gier. B850M-X R2.0 za 452 zł dokłada drugi slot x16 i slot x4 na kartę dźwiękową albo przechwytującą, sieć 2,5 Gb i wyższe oficjalne taktowania pamięci. Osiemdziesiąt złotych różnicy to najlepiej wydane pieniądze w tej tabeli, jeśli masz w planach cokolwiek poza kartą graficzną. Wersja WiFi za 499 zł jest dla osób, które nie mogą pociągnąć kabla; w grach kabel nadal wygrywa, ale wbudowane Wi-Fi jest tańsze niż osobna karta. B850M Pro RS za 538 zł ma jako jedyna cztery sloty pamięci i dodatkowe złącze zasilania procesora, więc to naturalna płyta pod Ryzena 7 9800X3D albo Ryzena 9, gdzie sekcja zasilania pracuje ciężej; porównanie obu X3D jest w tekście 9800X3D czy 7800X3D.
Procesory, pod które te płyty mają sens: Ryzen 5 9600X od 799 zł (sprawdź w x-kom) i Ryzen 7 9700X od 1162 zł (sprawdź w x-kom), oba 65 W, oba bez coolera w pudełku, co omawiamy w tekście o chłodzeniu do 150 zł.
LGA1851: B860 pod Core Ultra
Podstawka LGA1851 obsługuje procesory Core Ultra 200. To nowsza platforma niż AM5 i jednocześnie taka, dla której Intel nie obiecał długiej listy kolejnych generacji, więc płytę kupuje się tu do konkretnego procesora, a nie „na zapas”. Chipset B860 jest odpowiednikiem B850 po stronie Intela: brak podkręcania procesora, pełne podkręcanie pamięci, PCIe 5.0 dla karty. Płyty z chipsetem Z890 pozwalają podkręcać procesor, ale w chwili pisania żadna nie była dostępna w monitorowanych sklepach w cenie, która miałaby sens obok B860, więc pomijamy je w tabeli.
| Płyta | Pamięć | Sloty PCIe | Cena od | Gdzie kupić |
|---|---|---|---|---|
| ASRock B860M-H2 | 2x DDR5, do 9200 MHz (OC) | 1x x16, 2x x4 | 399 zł | sprawdź w Komputroniku |
| Gigabyte B860M E GEN5 | 2x DDR5, do 9200 MHz (OC) | 1x x16, 1x x1 | 475 zł | sprawdź w Komputroniku |
Obie płyty mają dwa sloty pamięci i micro-ATX, więc wybór sprowadza się do slotów rozszerzeń i wyposażenia: ASRock daje dwa sloty x4, Gigabyte jeden x1, za to z PCIe 5.0 dla karty zaznaczonym w nazwie. Core Ultra ma kontroler pamięci, który lubi wysokie taktowania, i obie płyty oficjalnie obsługują profile do 9200 MHz, choć w obecnych cenach pamięci rozsądnym wyborem pozostaje DDR5-6000. Procesory do tych płyt: Core Ultra 5 245K od 870 zł (sprawdź w Media Expert) z czternastoma rdzeniami i Core Ultra 7 265KF od 1349 zł (sprawdź w Media Expert) z dwudziestoma. Oba mają TDP 125 W i wymagają porządnego coolera.
Micro-ATX, czyli to, co łączy wszystkie sześć płyt
Każda płyta z tego tekstu jest w formacie micro-ATX. Dla gracza to prawie wyłącznie zaleta: płyty są tańsze niż pełne ATX o tym samym wyposażeniu, mieszczą się w każdej obudowie ATX i w mniejszych obudowach micro-ATX. Jedyna rzecz, którą się traci, to liczba slotów rozszerzeń i czasem czwarty slot pamięci. Jeśli wybierasz obudowę, zwróć uwagę, że w kompaktowych modelach micro-ATX ograniczona jest wysokość coolera, zwykle do 160 mm, co omawiamy przy coolerach.
Kiedy B650 wystarcza, a kiedy nie
B650 za 369 zł jest dobrym wyborem, gdy w komputerze ma być jeden procesor do 65 W, jedna karta graficzna, jeden lub dwa moduły pamięci i jeden dysk, a sieć idzie kablem. To opis większości komputerów do gier. B850 zwraca się, gdy planujesz Ryzena 7 albo 9 z wyższym poborem, cztery moduły pamięci, drugą kartę rozszerzeń albo sieć 2,5 Gb do serwera plików w domu. B860 po stronie Intela nie ma tańszej alternatywy w naszej bazie, więc tam pytanie brzmi tylko: ASRock czy Gigabyte.
Wszystkie płyty z filtrami po podstawce, formacie i chipsecie znajdziesz w katalogu płyt głównych. Najprościej jednak wybrać procesor w konfiguratorze i zostawić mu odfiltrowanie płyt, które do niego nie pasują; przy obecnych cenach pamięci warto też od razu sprawdzić w tym samym miejscu, ile kosztuje zestaw RAM pod wybraną płytę, o czym pisaliśmy w tekście o cenach DDR5.