Najtańsza nowa karta w naszej bazie, Inno3D GeForce RTX 5060, kosztuje 1999 zł i ma 8 GB pamięci. Za 750 zł więcej Radeon RX 9060 XT daje 16 GB. W większości gier w 1080p różnica nie istnieje, ale w kilku tytułach z ostatnich dwóch lat 8 GB kończy się w połowie sesji i gra zaczyna dławić się na teksturach. Ten tekst pokazuje, kiedy to się dzieje, jak to wygląda i jak sprawdzić, czy dotyczy gier, w które faktycznie grasz.
Co się dzieje, gdy brakuje pamięci graficznej
Karta trzyma w swojej pamięci tekstury, modele, bufory oświetlenia i wszystko, co potrzebne do narysowania klatki. Dopóki to wszystko się mieści, pamięć nie ma znaczenia, i to jest powód, dla którego w testach z 2023 roku 8 GB wyglądało na wystarczające. Kiedy gra chce więcej, niż karta ma, sterownik zaczyna przerzucać dane z pamięci systemowej przez magistralę PCI Express, która jest wielokrotnie wolniejsza. Objawy nie są subtelne: średnia liczba klatek może wyglądać przyzwoicie, ale co kilka sekund pojawia się przycięcie, tekstury wczytują się z opóźnieniem i przez chwilę widać rozmazane plamy zamiast detali, a w najgorszym przypadku gra sama obniża jakość tekstur bez pytania. Właśnie dlatego w porównaniach kart z 8 i 16 GB średnia klatek bywa podobna, a odczucie z gry zupełnie inne.
Dwa czynniki przyspieszają ten moment. Pierwszy to rozdzielczość: w 1440p bufory są prawie dwa razy większe niż w 1080p. Drugi to ustawienie jakości tekstur, które w nowych grach na poziomie „ultra” jest projektowane pod karty z 12 GB i więcej. Ray tracing dokłada własne struktury danych i również zjada pamięć.
Trzy karty, trzy ceny
| Karta | Pamięć | Cena od | Gdzie kupić |
|---|---|---|---|
| Inno3D GeForce RTX 5060 Twin X2 8 GB | 8 GB GDDR7 | 1999 zł | sprawdź w x-kom |
| Gigabyte Radeon RX 9060 XT Gaming OC 16 GB | 16 GB GDDR6 | 2749 zł | sprawdź w Komputroniku |
| MSI GeForce RTX 5060 Ti Ventus 2X OC Plus 16 GB | 16 GB GDDR7 | 3599 zł | sprawdź w Komputroniku |
Wszystkie trzy karty mają 128-bitową szynę pamięci i jedno złącze zasilania 8-pin, więc pasują do tych samych zasilaczy i obudów. Różnią się pojemnością pamięci, mocą układu i ekosystemem technologii: dwie karty NVIDII mają DLSS 4 z generowaniem klatek, Radeon ma FSR 4. RTX 5060 Ti 16 GB jest najmocniejszą z trójki i jednocześnie najdroższą; to wybór dla osób, które chcą zostać przy GeForce i mieć zapas pamięci, ale dopłata do niej od RTX 5060 wynosi już 1600 zł, czyli prawie drugą kartę.
Gry, w których to widać
W naszej bazie gier przy każdym tytule zbieramy wymagania podane przez producenta. Same liczby VRAM w wymaganiach są często zaniżone, bo producenci podają je dla ustawień średnich, więc lepszym wskaźnikiem jest to, jaką kartę wymieniają w zestawie zalecanym.
- Kingdom Come: Deliverance II w zestawie zalecanym wymienia Radeona RX 7800 XT, kartę z 16 GB pamięci, i 32 GB RAM. To jasny sygnał, że gra jest projektowana z myślą o dużym zapasie pamięci na wysokich ustawieniach.
- S.T.A.L.K.E.R. 2 podaje w zaleceniach GeForce RTX 3070 Ti, czyli kartę z 8 GB, ale do tego 32 GB RAM i 160 GB miejsca na dysku. Na Unreal Engine 5 przy teksturach ultra 8 GB wystarcza w 1080p, a w 1440p zaczyna brakować.
- Monster Hunter Wilds zaleca Radeona RX 6600 z 8 GB i jest przykładem gry, która na papierze mieści się w 8 GB, a w praktyce z pakietem tekstur wysokiej rozdzielczości wyraźnie woli 16 GB.
- Helldivers 2 i Counter-Strike 2 to druga strona skali. Gry sieciowe, w które gra się z obniżonymi detalami dla płynności, mieszczą się w 8 GB z dużym zapasem i będą się mieścić jeszcze długo.
Dla kogo 8 GB jest nadal w porządku
Jeśli grasz w 1080p, głównie w tytuły sieciowe albo starsze produkcje, i zakładasz wymianę karty za dwa, trzy lata, RTX 5060 za 1999 zł jest racjonalnym zakupem. Dostajesz najnowszą architekturę, DLSS 4 i niski pobór mocy, a 750 zł różnicy możesz przeznaczyć na lepszy monitor albo dysk. Warto wtedy zostawić tekstury na poziomie „wysokie” zamiast „ultra”; różnicy w obrazie prawie nie widać, a pamięci zostaje z zapasem.
Jeśli natomiast kupujesz kartę na pięć lat, grasz w nowe produkcje fabularne z otwartym światem, albo masz lub planujesz monitor 1440p, 16 GB jest tańszym wyborem w dłuższym horyzoncie, bo oszczędza ci drugiej wymiany karty. Radeon RX 9060 XT 16 GB za 2749 zł jest w tej roli najtańszą opcją; jeśli chcesz zostać przy NVIDII, pozostaje RTX 5060 Ti 16 GB, ale za znacznie więcej. Jak te karty wypadają z typowym procesorem, sprawdzisz na stronie pary 7800X3D z RX 9060 XT i w kalkulatorze bottleneck.
Wszystkie karty z naszej bazy możesz filtrować po pojemności pamięci w katalogu kart graficznych. Jeśli celujesz w 1440p, osobno rozpisaliśmy cztery karty w czterech cenach w tekście o karcie graficznej do 1440p.